Kennisbank · A–Z
Begrippen uit SEO en AI-zoeken, kort uitgelegd.
50 begrippen
50 begrippen · A–Z
Alle begrippen
AEO (Answer Engine Optimization)
AEO (answer engine optimization) is het schrijven en structureren van content zodat zoekmachines en AI-assistenten er direct een antwoord uit kunnen halen. Het doel is niet alleen dat je pagina gevonden wordt, maar dat het antwoord dat erin staat wordt overgenomen: in een featured snippet, in het People Also Ask-blok, door een spraakassistent of in een AI-antwoord met bronvermelding.
Lees de uitlegAgentic AI
Agentic AI is AI die niet alleen een antwoord geeft maar zelfstandig een taak uitvoert in meerdere stappen: een doel opsplitsen, tools gebruiken — een zoekmachine, een browser, een API, een CMS — tussenresultaten controleren, bijsturen en doorgaan tot de taak af is, met een mens die toezicht houdt. Het verschil met een chatbot is het verschil tussen 'leg me uit hoe ik dit doe' en 'doe dit voor me'.
Lees de uitlegAI Mode (Google)
AI Mode is de conversationele zoekmodus van Google: een apart tabblad naast de gewone resultaten waarin je een vraag in gewone taal stelt en een uitgebreid, door Gemini geschreven antwoord met bronnen krijgt, waarna je kunt doorvragen alsof je met een assistent praat. Google lanceerde AI Mode in mei 2025 in de Verenigde Staten en rolde het in de maanden daarna uit naar de meeste landen en talen, waaronder Nederlands.
Lees de uitlegAI Overviews
AI Overviews zijn de door AI gegenereerde samenvattingen bovenaan de Google-zoekresultaten: een antwoord van enkele alinea's, geschreven door Gemini op basis van een set pagina's, met links naar die bronnen ernaast of eronder. Google introduceerde ze in mei 2024 in de Verenigde Staten en rolde ze daarna uit naar meer dan tweehonderd landen en tientallen talen, waaronder Nederlands. Ze verschijnen inmiddels bij een groot deel van de informatieve en vergelijkende zoekopdrachten.
Lees de uitlegAI-crawler
Een AI-crawler is een bot die webpagina's ophaalt ten behoeve van een AI-systeem: om trainingsdata te verzamelen, om een zoekindex voor een answer engine op te bouwen, of om live een pagina te lezen als een gebruiker daarom vraagt. Bekende voorbeelden zijn GPTBot, OAI-SearchBot en ChatGPT-User (OpenAI), ClaudeBot (Anthropic), PerplexityBot, Google-Extended (Google's opt-out voor AI-training), Applebot-Extended, Meta-ExternalAgent, Amazonbot, Bytespider (ByteDance) en CCBot (Common Crawl).
Lees de uitlegAnswer engine
Een answer engine is een zoeksysteem dat een vraag direct beantwoordt met een gegenereerd, samenhangend antwoord in plaats van een lijst links. ChatGPT met zoekfunctie, Perplexity, Google AI Mode en AI Overviews, Microsoft Copilot en Claude met webtoegang zijn answer engines: ze halen bronnen op, laten een taalmodel het antwoord schrijven en tonen de bronnen als citations. De gebruiker leest het antwoord en klikt hooguit door voor verdieping.
Lees de uitleg
Canonical URL
Een canonical URL is de voorkeursversie van een pagina die je aan zoekmachines doorgeeft wanneer dezelfde inhoud op meerdere adressen bereikbaar is. Je geeft hem op met een link-tag in de head: <link rel="canonical" href="https://voorbeeld.nl/pagina/">. Zoekmachines bundelen daarmee de signalen van alle varianten op één adres en tonen die versie in de resultaten.
Lees de uitlegCitatie (AI-bronvermelding)
Een citation is een bronverwijzing in een AI-antwoord: de link, voetnoot of bronkaart waarmee ChatGPT, Gemini, Perplexity of Google's AI Overviews laten zien op welke webpagina een bewering is gebaseerd. Waar een klassieke zoekmachine tien blauwe links toont, schrijft een answer engine één antwoord en wijst daarin naar een handvol pagina's. Die verwijzingen zijn de citations.
Lees de uitlegContent decay
Content decay is de geleidelijke daling van rankings, verkeer en citaties van een pagina die ooit goed presteerde, zonder dat er iets aan de pagina zelf is veranderd. De inhoud veroudert, concurrenten publiceren betere of recentere versies, de zoekintentie verschuift, of de resultatenpagina verandert van vorm. Het is het natuurlijke verval van content in een omgeving die niet stilstaat.
Lees de uitlegCore Web Vitals
Core Web Vitals is een set van drie door Google gedefinieerde meetwaarden voor de ervaren snelheid en stabiliteit van een webpagina: Largest Contentful Paint (LCP), Interaction to Next Paint (INP) en Cumulative Layout Shift (CLS). Ze meten respectievelijk hoe snel de belangrijkste inhoud zichtbaar is, hoe snel de pagina reageert op interactie, en hoeveel de opmaak verspringt tijdens het laden.
Lees de uitlegCrawlbudget
Crawlbudget is het aantal URL's dat een zoekmachine binnen een bepaalde periode op jouw site wil en kan ophalen. Google bepaalt het uit twee onderdelen: de crawlcapaciteit (hoeveel verzoeken je server aankan zonder te vertragen) en de crawlvraag (hoe interessant en hoe vaak veranderd je pagina's zijn). Samen bepalen ze hoeveel pagina's Googlebot per dag bezoekt en welke.
Lees de uitleg
Doorway page
Een doorway page is een pagina die alleen bestaat om te ranken op een specifieke zoekopdracht of variant daarvan en de bezoeker vervolgens door te sturen naar een andere, generieke bestemming. Klassieke voorbeelden zijn reeksen pagina's als 'loodgieter Utrecht', 'loodgieter Amersfoort' en 'loodgieter Zeist' die op de plaatsnaam na identiek zijn en allemaal naar hetzelfde contactformulier leiden.
Lees de uitleg
E-E-A-T
E-E-A-T is een kader uit Google's richtlijnen voor kwaliteitsbeoordelaars dat staat voor Experience, Expertise, Authoritativeness en Trustworthiness: ervaring, expertise, autoriteit en betrouwbaarheid. Het beschrijft hoe menselijke beoordelaars de kwaliteit van een pagina en de maker ervan inschatten, en daarmee indirect welke eigenschappen Google's rankingsystemen proberen te belonen. De eerste E (Experience) werd in december 2022 toegevoegd aan het oudere E-A-T.
Lees de uitlegEntiteit
Een entiteit is een uniek herkenbaar ding of begrip: een persoon, merk, product, plaats, organisatie of concept dat een zoekmachine of taalmodel los van de exacte woorden kan identificeren. 'Google', 'Amsterdam', 'Shopify' en 'core web vitals' zijn entiteiten. Het woord 'jaguar' is geen entiteit maar een string, want het kan een dier, een automerk of een besturingssysteem zijn.
Lees de uitleg
FAQ-schema
FAQ-schema is structured data van het type FAQPage (schema.org) waarmee je de vragen en antwoorden op een pagina machineleesbaar markeert. Elke vraag wordt een Question met een acceptedAnswer, meestal als JSON-LD in de head. Zoekmachines en AI-systemen kunnen daardoor zonder gokken zien welke vraag bij welk antwoord hoort.
Lees de uitlegFeatured snippet
Een featured snippet is een uitgelicht antwoordblok bovenaan de Google-zoekresultaten waarin een fragment van een webpagina wordt getoond — een alinea, lijst, tabel of video — met daaronder de bron-URL. Google kiest het fragment automatisch uit een pagina die al hoog rankt, omdat het de vraag van de zoeker direct beantwoordt. De positie wordt daarom ook 'positie nul' genoemd.
Lees de uitleg
Gefacetteerde navigatie
Faceted navigation (gefacetteerde navigatie) is het filtersysteem in webshops en catalogi waarmee bezoekers een productlijst verfijnen op eigenschappen als merk, prijs, kleur, maat en materiaal, en de resultaten sorteren. Elke combinatie van filters levert meestal een eigen URL op, zoals /schoenen?merk=nike&kleur=zwart&maat=43. Voor bezoekers is dat onmisbaar; voor zoekmachines is het een van de grootste bronnen van duplicaten en verspild crawlbudget.
Lees de uitlegGEO (Generative Engine Optimization)
GEO (generative engine optimization) is het optimaliseren van je content en je merk zodat generatieve AI-systemen — ChatGPT, Gemini, Perplexity, Claude en Google AI Overviews en AI Mode — je noemen en citeren wanneer iemand een vraag stelt waarop jij het antwoord hebt. Waar SEO draait om een positie in een lijst met links, draait GEO om deel uitmaken van één samengesteld antwoord.
Lees de uitlegGestructureerde data (schema.org)
Structured data is machineleesbare informatie die je aan een webpagina toevoegt om zoekmachines en AI-systemen expliciet te vertellen wat er op de pagina staat: dat dit een product is met deze prijs en voorraad, een artikel van deze auteur op deze datum, een organisatie met dit adres, of een FAQ met deze vragen. Het gebruikte vocabulaire is schema.org; het gangbare formaat is JSON-LD, een blokje JSON in een script-tag in de head of body.
Lees de uitlegGoogle Bedrijfsprofiel
Google Bedrijfsprofiel (Google Business Profile, voorheen Google Mijn Bedrijf) is het gratis bedrijfsprofiel waarmee je bepaalt hoe je bedrijf verschijnt in Google Zoeken en Google Maps: naam, categorie, adres of servicegebied, openingstijden, telefoonnummer, website, foto's, diensten, producten, berichten, vragen en antwoorden en beoordelingen. Het profiel is de basis van het lokale kaartblok en van de kenniskaart die rechts naast de zoekresultaten verschijnt bij een zoekopdracht op je bedrijfsnaam.
Lees de uitlegGoogle Merchant Center
Google Merchant Center is het gratis platform waarmee webshops hun productgegevens aan Google aanleveren, zodat producten kunnen verschijnen in Google Shopping, in de gratis productvermeldingen in de zoekresultaten en het tabblad Shopping, in Google Afbeeldingen, YouTube en Maps, en als bron voor productinformatie in AI Overviews en AI Mode. Je koppelt er een productfeed aan, of laat Google de producten van je site zelf ophalen.
Lees de uitlegGPTBot
GPTBot is de webcrawler van OpenAI die publiek toegankelijke webpagina's ophaalt om trainingsdata te verzamelen voor toekomstige modellen zoals die achter ChatGPT. De bot meldt zich met de user-agent 'GPTBot' en is sinds augustus 2023 actief. OpenAI publiceert de IP-reeksen waarvandaan GPTBot crawlt, zodat je echte bezoeken kunt onderscheiden van bots die zich als GPTBot voordoen.
Lees de uitleg
Hallucinatie (AI)
Een hallucinatie is een antwoord van een taalmodel dat overtuigend klinkt maar feitelijk onjuist of verzonnen is: een niet-bestaand product, een verkeerde prijs, een citaat dat nooit is uitgesproken, een bron die niet bestaat. Het model 'liegt' niet bewust; het voorspelt de meest waarschijnlijke volgende woorden en heeft geen ingebouwd besef van waar of onwaar. Zonder betrouwbare bron vult het gaten in met wat plausibel klinkt.
Lees de uitlegHreflang
Hreflang is een HTML-attribuut waarmee je zoekmachines vertelt welke taal- en landversies van een pagina bij elkaar horen, zodat een Nederlandstalige bezoeker de Nederlandse versie te zien krijgt en een Belgische bezoeker de Belgische. Je plaatst het als link-tag in de head (<link rel="alternate" hreflang="nl-be" href="…">), in de HTTP-header of in de XML-sitemap. Elke versie noemt alle andere versies én zichzelf.
Lees de uitleg
Indexatie
Indexatie is het proces waarbij een zoekmachine een gecrawlde pagina analyseert, begrijpt en opneemt in zijn index: de database van pagina's waaruit zoekresultaten worden samengesteld. Een pagina die niet geïndexeerd is, kan niet ranken, hoe goed hij ook is. Crawlen (ophalen) en indexeren (opnemen) zijn twee aparte stappen; Google crawlt veel meer pagina's dan het indexeert.
Lees de uitlegInterne links
Interne linking is het systeem van links tussen pagina's op dezelfde website: van de navigatie en footer tot de contextuele links in de tekst van een artikel of productbeschrijving. Het bepaalt hoe bezoekers en crawlers zich door je site bewegen, welke pagina's als belangrijk worden gezien en hoe zoekmachines de samenhang tussen onderwerpen begrijpen.
Lees de uitleg
Keyword-kannibalisatie
Kannibalisatie (keyword cannibalization) is de situatie waarin twee of meer pagina's van dezelfde website concurreren om dezelfde zoekopdracht, waardoor ze elkaars ranking, klikken en autoriteit ondermijnen. Google moet kiezen welke pagina het toont, wisselt daar vaak tussen, en geeft geen van beide de positie die één sterke pagina had kunnen halen.
Lees de uitleg
LLM (large language model)
Een LLM (large language model) is een AI-model dat is getraind op een zeer grote hoeveelheid tekst en daardoor taal kan begrijpen, samenvatten, vertalen en genereren. ChatGPT, Gemini, Claude en de modellen achter Perplexity en Google AI Overviews zijn allemaal LLM's of systemen die erop gebouwd zijn. Het model voorspelt steeds het meest waarschijnlijke volgende stukje tekst, en doet dat zo goed dat er samenhangende antwoorden uit komen.
Lees de uitlegLLMO (LLM Optimization)
LLMO (large language model optimization) is het vergroten van de kans dat grote taalmodellen — ChatGPT, Gemini, Claude, Perplexity — je merk kennen, correct beschrijven en aanbevelen wanneer iemand een vraag stelt binnen jouw categorie. Waar SEO een pagina hoger in een lijst wil krijgen, wil LLMO dat het model jou in zijn geheugen heeft: als het over jouw onderwerp praat, hoor jij erbij.
Lees de uitlegllms.txt
llms.txt is een voorgesteld tekstbestand in de root van je website (/llms.txt) dat taalmodellen een compacte, Markdown-geformatteerde samenvatting geeft van wat je site is en welke pagina's het belangrijkst zijn. Het voorstel komt uit september 2024 van Jeremy Howard (Answer.AI) en is bedoeld als tegenhanger van robots.txt: niet 'wat mag je crawlen' maar 'dit moet je weten en hier vind je het'.
Lees de uitlegLokale SEO
Lokale SEO is het optimaliseren van de online zichtbaarheid van een bedrijf voor zoekopdrachten met een geografische intentie: 'tandarts Haarlem', 'fietsenmaker in de buurt' of 'beste koffie Rotterdam centrum'. Het doel is verschijnen in het lokale kaartblok van Google (de local pack), in Google Maps, in de reguliere resultaten voor lokale vragen en, steeds vaker, in AI-antwoorden die een aanbeveling doen voor een plaats.
Lees de uitlegLongtail-zoekwoord
Een long-tail keyword is een specifieke, meestal langere zoekopdracht met een laag zoekvolume maar een duidelijke intentie, zoals 'elektrische bakfiets voor drie kinderen huren Utrecht' in plaats van 'bakfiets'. De naam verwijst naar de lange staart van de vraagverdeling: een paar korte termen krijgen enorm veel zoekopdrachten, maar de optelsom van alle specifieke varianten is groter dan die kop.
Lees de uitleg
Merkvermelding
Een brand mention is een vermelding van je merknaam in tekst zonder link: in een artikel, een review, een forumpost, een podcast-transcript of — steeds belangrijker — in het antwoord van een AI-engine. Waar een backlink een klikbare verwijzing is, is een mention alleen de naam. Toch is het een signaal dat zoekmachines en taalmodellen gebruiken om te bepalen hoe bekend, betrouwbaar en relevant een merk is.
Lees de uitleg
People Also Ask
People Also Ask (PAA) is het blok 'Mensen vragen ook' in de Google-zoekresultaten met uitklapbare vervolgvragen die verwant zijn aan de oorspronkelijke zoekopdracht. Achter elke vraag zit een kort antwoord uit een webpagina, met een link naar de bron. Klik je een vraag open, dan laadt Google er nieuwe vragen bij, waardoor het blok oneindig kan doorgroeien.
Lees de uitlegProductfeed
Een productfeed is een gestructureerd bestand of datastroom (XML, CSV, TSV of via API) waarin een webshop zijn producten met alle relevante attributen aanlevert aan platforms als Google Merchant Center, Meta, Microsoft, Bol, Amazon en prijsvergelijkers. Elke regel is een product; elke kolom een attribuut: ID, titel, beschrijving, link, afbeelding, prijs, beschikbaarheid, merk, GTIN, categorie, kleur, maat, verzendkosten.
Lees de uitlegProgrammatic SEO
Programmatic SEO is het op schaal aanmaken van landingspagina's vanuit een sjabloon en een gestructureerde dataset, zodat je voor honderden of duizenden vergelijkbare zoekintenties een eigen pagina hebt. Denk aan 'huurprijs kantoorruimte {stad}', '{product} versus {product}' of '{dienst} voor {branche}'. Elke pagina volgt dezelfde opbouw, maar wordt gevuld met eigen data, tekst en interne links.
Lees de uitlegPrompt sampling
Prompt sampling is een meetmethode voor AI-zichtbaarheid waarbij je een vaste set vragen (prompts) herhaaldelijk aan meerdere AI-engines stelt en de antwoorden systematisch vastlegt: welke merken worden genoemd, welke bronnen worden geciteerd, in welke volgorde en in welke context. Omdat een taalmodel bij dezelfde vraag steeds een iets ander antwoord geeft, is één antwoord geen meting; een steekproef van antwoorden wel.
Lees de uitleg
RAG (Retrieval-Augmented Generation)
RAG (retrieval-augmented generation) is een techniek waarbij een taalmodel vóór het genereren van een antwoord eerst relevante documenten ophaalt — uit een zoekindex, database of het live web — en die als context meegeeft aan het model. Het antwoord wordt zo niet alleen uit het geheugen van het model samengesteld, maar uit actuele, controleerbare bronnen die het model bij het antwoord kan citeren.
Lees de uitlegRendering
Rendering is het proces waarbij de ruwe code van een webpagina (HTML, CSS en JavaScript) wordt omgezet in de daadwerkelijke inhoud en opmaak die een bezoeker of crawler te zien krijgt. Voor SEO draait het om één vraag: staat de inhoud al in de HTML die de server verstuurt, of wordt hij pas in de browser door JavaScript opgebouwd?
Lees de uitleg
Semantisch zoeken
Semantic search (semantisch zoeken) is een zoekmethode die de betekenis en intentie achter een zoekopdracht begrijpt in plaats van alleen de letterlijke woorden te matchen. Wie 'hoe krijg ik mijn webshop hoger in ChatGPT' zoekt, krijgt resultaten over generative engine optimization, ook als die pagina's die exacte woorden nooit gebruiken. De zoekmachine vergelijkt de betekenis van de vraag met de betekenis van pagina's.
Lees de uitlegSERP (zoekresultatenpagina)
Een SERP (search engine results page) is de pagina die Google, Bing of een andere zoekmachine toont nadat je een zoekopdracht hebt ingevoerd. Vroeger was dat een lijst van tien blauwe links; vandaag is het een samengestelde pagina met organische resultaten, advertenties, een featured snippet, People Also Ask, afbeeldingen, video's, een lokaal kaartpakket, shopping-resultaten en steeds vaker een AI-antwoord bovenaan.
Lees de uitlegShare of voice
Share of voice is het aandeel van alle zichtbaarheid in een markt dat jouw merk bezit. Het begrip komt uit de advertentiewereld — jouw deel van de totale mediabestedingen in een categorie — maar in zoeken betekent het je aandeel in de rankings en geschatte clicks op een vaste set zoekwoorden, en in AI-antwoorden hoe vaak jij genoemd wordt tegenover je concurrenten bij dezelfde vragen. Het is één getal dat zegt: van alle keren dat iemand in deze markt zoekt, hoe vaak ziet hij jou?
Lees de uitleg
Thin content
Thin content is inhoud die de bezoeker weinig of geen waarde biedt: pagina's met een paar zinnen en verder niets, automatisch gegenereerde of gekopieerde tekst, herschreven versies van wat elders al staat, affiliatie-pagina's zonder eigen oordeel en doorway pages die alleen bestaan om op een zoekwoordvariant te ranken. Het gaat niet om het aantal woorden, maar om de vraag of de pagina iets toevoegt aan wat al beschikbaar is.
Lees de uitlegTopical authority
Topical authority is de mate waarin een website door zoekmachines en AI-engines wordt gezien als een betrouwbare, complete bron over één onderwerp. Een site met topical authority over 'zonnepanelen' beantwoordt niet alleen de hoofdvraag, maar ook de subvragen over rendement, subsidies, installatie, onderhoud en terugverdientijd, en verbindt die pagina's logisch met elkaar.
Lees de uitlegTTFB (Time to First Byte)
TTFB (Time to First Byte) is de tijd tussen het moment dat een browser of crawler een pagina opvraagt en het moment dat de eerste byte van het antwoord binnenkomt. De meting omvat de DNS-lookup, het opzetten van de verbinding (TCP en TLS), de tijd die de server nodig heeft om de pagina te bouwen en de terugreis over het netwerk. Google noemt een TTFB onder 800 milliseconden goed en boven 1,8 seconden slecht.
Lees de uitleg
Vector embedding
Een vector embedding is een numerieke representatie van de betekenis van een stuk tekst (een woord, zin, alinea of hele pagina) in de vorm van een lange reeks getallen — een vector met honderden tot duizenden dimensies. Teksten met een vergelijkbare betekenis krijgen vectoren die dicht bij elkaar liggen; 'goedkope hardloopschoenen' en 'betaalbare running shoes' liggen in die ruimte vlak naast elkaar, ook al delen ze geen enkel woord.
Lees de uitleg
Weespagina
Een orphan page (weespagina) is een pagina op je website waar geen enkele andere pagina van je site naartoe linkt. De pagina bestaat en is via de directe URL bereikbaar, maar een bezoeker of crawler die vanaf de homepage begint te klikken, komt er nooit. Vaak staat de pagina nog wel in de XML-sitemap, waardoor Google hem kent maar als onbelangrijk beschouwt.
Lees de uitleg
Zero-click-zoekopdracht
Een zero-click search is een zoekopdracht die eindigt zonder dat de gebruiker op een resultaat klikt, omdat het antwoord al op de resultatenpagina staat: in een featured snippet, een kenniskaart, een AI Overview, een weerbericht, een rekenmachine of een lokaal kaartje. De zoeker krijgt wat hij zocht, de websites die de informatie leverden krijgen geen bezoek.
Lees de uitlegZoekintentie
Zoekintentie is het doel achter een zoekopdracht: wat iemand wil bereiken op het moment dat hij een vraag intypt in Google of stelt aan een AI-assistent. De klassieke indeling kent vier typen — informationeel (iets weten), navigationeel (ergens naartoe), commercieel (vergelijken) en transactioneel (kopen of aanvragen) — en die intentie bepaalt welk type pagina kan ranken en welke bron een AI-antwoord citeert.
Lees de uitlegZoekwoordcluster
Een keyword cluster is een groep zoekwoorden en vragen die dezelfde zoekintentie delen en daarom door één pagina beantwoord horen te worden. 'Shopify SEO', 'SEO voor Shopify webshop', 'Shopify vindbaarheid verbeteren' en 'Shopify SEO tips' vormen samen één cluster: wie deze termen intypt, wil hetzelfde weten, en Google toont er grotendeels dezelfde resultaten voor.
Lees de uitleg
Mis je een term? Laat het ons weten en we voegen hem toe als hij vaker voorkomt.
In de praktijk
Zo past Traze dit toe
Traze meet je zichtbaarheid in Google en AI-antwoorden en past je content er automatisch op aan. Zie hoe dat werkt, of check gratis waar je nu staat.
FAQ · kennisbank
Over deze kennisbank
Van begrip naar resultaat
Weten wat de termen betekenen is stap één.
Traze meet je zichtbaarheid in Google én AI-antwoorden en past je content er automatisch op aan. Start met een gratis check.